Home | Hoe het begon | Wie ben ik | Contact | Forum

tekst bij foto

Opstelling van geschut.

© Historische Scheepsmodellen, W.zu.Mondfeld
Hoewel het eenvoudig lijkt, een paar loopwagens op het dek opstellen en naast elkaar zetten, worden daar helaas de meeste fouten mee gemaakt. De vraag is ; in welke periode en situatie wordt het schip weergegeven.
- Tijdens het gevecht staan alle alle poorten open en staan de kanonnen te boord.
- Tijdens een normale vaart of in een haven zijn alle poorten gesloten en staan de kanonnen zeevast gesjord.
Het is onzinnig de onderste rijen poorten gesloten te llaten en uit de bovenste rij hier en daar een kanonetje te laten uitsteken. Saluutschoten werden meestal met een jaagstuk of met een geschut gegeven dat open op dek stond.

Broeking.
De broeking was een zeer zwaar touw, dat met ringbouten aan de scheepswand was verbonden . In de vroegere periode liep de broeking door het rolpaard heen, later liep hij door een aangegoten oog achter op de kanonloop ( Europese schepen). Engelse schepen hadden altijd de broeking gesjord aan de bol of door een oog aan de achterkant van de kanonloop. De broeking diende om de terugslag van het geschut op te vangen.
Hier worden dikwijls de zaken verkeerd voorgesteld op onze modellen. De broeking staat meestal te strak gespannen met het kanon te boord gesteld.
Het ziet er netjes iuit maar is totaal fout. Het geschut kan bij de terugloop niet achteruit en kan niet worden ingehaald en geladen.

Ook heb ik nog nergens een maat gevonden voor de broeking, noch continentaal , noch Engels/Usa, noch frans.... buiten dat het een DIk touw was...

1) Broeking staat te strak gespannen bij te boord gesteld geschut 2) Broeking dient losliggend te zijn bij te boord gesteld geschut. 3) Bij ingehaald stuk staat dan de broeking wel gespannen.

Wil je het opkrullen van de broeking voorkomen? Smeer ze in met een oplossing van 70% water en 30% witte houtlijm. leg ze in een mooie bocht op het dek en verzwaar ze even tijdens het drogen. Je touwtjes zullen licht aan het dek gelijmd zijn en ook niet meer opkrullen.

Geschutstakels.

Elk stuk moet voorzien zijn van de juiste takeling. Voor het inhalen werd de inhaaltalie (N° 3) gebruikt met een dubbel blok in de zijwangen van de loopwagen en een enkel blok aan een oogbout in het dek.
Zijwaarts verplaatsen ging vaak met bakstalies (N°2) met een enkel blok aan de zijwangen van de loopwagen en een dubbel blok aan de verschansing. Let hierop . daar worden nogal veel fouten in gemaakt. verkeerde blokken gebruiken op verkeerde plaatsen. Alle blokken van de takels hebben haken, maar zijn niet met ijzer beslagen. in de vroege periode waren zowel de inhaal talies als de bakstalies met een haak bevestigd aan één oog aan de achterkant van de loopwagen. Later werden de bakstalies aan ogen gehaakt die op de zijkant van de wagen waren bevestigd.
- Links en rechts van elke poort (onder) heb je het oog voor de broeking.
- Iets hoger en even ver van de poort de oogbouten voor de bakstalies.
- Boven de poort - rechts en links een stel oogbouten voor de sjorringen.
- In het dek, achter het geschut een oogbout voor de inhaaltalie.

Voor de touwen en de blokken. OOk hier heb ik nog geen informatie over gevonden of op zijn minst tegenstrijdige. "Touwen van ongeveer 16-20 mm. diameter of een touw van een omtrek van 2 a 2 1/2 duim diameter liggen het best in de hand. Je krijgt er geen krampen in de hand van, je kan ze met de vingers helemaal omvatten en je hebt er een goede greep op.
Daarmede is dus ongeveer die diameter van je touw bepaald en daarbij ook het bijhorende blok. Ik denk niet dat ze vroeger er anders over dachten of dat ze grotere of kleinere handen hadden dan heden ten dage.

Op schaal 1:50 moet je touw voor de takels dus een diameter hebben van 0,4 mm.
en je blokken :
Enkel blok ---> L = 3,3 mm. B = 2,9 mm. , D = 1,5 mm. en de gleuf = 0,5 mm.
Dubbel blok ---> L =3,3 mm. B = 2,9 mm. , D = 2,5 mm. ( 1,5 + 0,5 + 0,5) , twee gleuven elk 0,5 mm. breed ( piepkleine blokjes dus)

Geschutstakeling uit vroege periode. Kanon te boord.
Geschutstakeling uit latere period. Kanon te boord.
Detail van bevestiging van broeking aan oog.

Takeling van een carronade.

Geschutstakeling zeevast gesjord tijdens vaart.

1- broeking
2- zij of baktakel
3- inhaal takel
4- tromptouw
5- bodemstrop
6- strop
7- wiggen.

 

submenu terug verder