Home | Hoe het begon | Wie ben ik | Contact | Forum

tekst bij foto

Allerlei wetenswaardigheden.

Wat is loodziekte of lood-rot ?
Eerst en vooral, dit heeft niets te maken met de toxische eigenschappen van lood . Modeltoebehoren, zoals persgietstukken, die lood bevatten hebben de slechte reputatie dat ze degenereren na een jaar of 10-20. Na onderzoek denkt men dat de oorzaak hiervan de aanwezigheid van Antimonium in de samenstelling is. Antimonium werd en wordt gebruikt om de loodlegering meer vloeibaar te maken . Blijkbaar kristalliseert het tijdens het stollen.
Het resultaat is dat de oppervlakte kleine gekristalliseerde moleculen bevat die in contact komen met ander metalen ( indien ze niet kristalliseerden, zouden ze vast zitten in de molecuulstructuur). Deze kristallisatie zorgt ervoor dat in contact met water of ander chemicaliën uit de lucht een chemische kettingreactie optreedt. (vergelijk het met een kleine batterij) . Het lood oxideert in lood monoxide PbO, het antimoon in een gashybride SbH3 (Stilbine) en ontsnapt in de lucht. De meeste soldeer en soortgelijk metalen bevatten ook lood en antimonium. Het gevolg is dat het onderdeel langzaamaan volledig oxideert en tot poeder wordt herleid. Een modern alternatief , bevat 93% tin, 5% antimonium en 2% koper. Het klassieke "Pewter"; kan tot 7% antimonium , 20% lood, 4% koper en de rest tin bevatten. Modern "Pewter" wordt nu verkocht als zogezegd loodvrij ( Neen, ik ken de samenstelling niet !) Waarschijnlijk kan het probleem zich niet meer voordoen, maar dat gaan we maar weten na verloop van veel tijd. Veel scheepstoebehoren, gemaakt uit persgietstukken, zoals ankers, bolders, enz. kunnen of zullen na verloop van tijd poeder worden. Dit is de reden dat veel musea, het gebruik van gekochte persgietstukken weigeren en dat alle gesoldeerde onderdelen met zilver-soldeer moeten gemaakt worden.

Wat is koper-rot ?
Dit fenomeen is voor de eerste maal vastgesteld op een model gemaakt in 1970. Tijdens het opkuisen stelde men vast dat de vlasdraad( linnen) van het tuigage aan het rotten was, daar waar het in contact was met de messing dek ogen. Eerst dacht men dat het afkomstig was van het niet goed reinigen of verwijderen van de flux gebruikt bij het zilver- hard- solderen. Maar, andere restorators hadden ook soortgelijk probleem. Een van hen had het probleem niet. Hij maakte de messing zwart ,via een chemisch proces en schilderde dan de ogen met 3 lagen vernis. Men denkt dat de messing oxidatie weer met de vochtigheid uit de lucht een reactie geeft en een zuurlaag produceert. Deze tast dan op zijn beurt de touwtjes aan. Een andere oorzaak van oxidatie kunnen sporen zijn van een zout oplossing gebruikt tijdens baseren of solderen. De zoutkristallen zullen stof aantrekken, na verloop van tijd een zuur vormen en zo de vlasdraden aantasten.


submenu terug verder